Od 14 kwietnia 2026 r. obowiązuje zmienione rozporządzenie dotyczące produktów leczniczych wchodzących w skład zestawu przeciwwstrząsowego, ratującego życie. Dla placówek medycznych oznacza to konieczność sprawdzenia, czy dotychczasowy zestaw nadal odpowiada aktualnym wymaganiom. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 24 marca 2026 r. zostało ogłoszone 30 marca 2026 r., a weszło w życie po 14 dniach od ogłoszenia.
To ważna zmiana nie tylko dla szpitali. Dotyczy również przychodni, poradni specjalistycznych, gabinetów stomatologicznych, placówek rehabilitacyjnych i innych podmiotów wykonujących działalność leczniczą.
Najważniejsze pytanie nie brzmi: „Czy mamy jakiś zestaw?”. Najważniejsze pytanie brzmi: czy mamy właściwy zestaw dla rodzaju świadczeń, które faktycznie wykonujemy — i czy personel wie, jak zareagować w sytuacji nagłej?
Aktualny skład zestawu przeciwwstrząsowego w 2026 roku
Nowe rozporządzenie nie określa już jednego, uniwersalnego zestawu dla wszystkich placówek. Skład zestawu przeciwwstrząsowego zależy od rodzaju udzielanych świadczeń zdrowotnych. To bardzo ważne, ponieważ inny zakres zabezpieczenia będzie dotyczył wizyty domowej, inny gabinetu stomatologicznego, a jeszcze inny oddziału szpitalnego. Aktualny wykaz wynika z rozporządzenia Ministra Zdrowia z 24 marca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 429, które weszło w życie po 14 dniach od ogłoszenia.
Poniżej znajdziesz zestawienie pięciu wariantów. W praktyce kierownik placówki powinien porównać ten wykaz z rzeczywistym profilem działalności oraz z wyposażeniem dostępnym w miejscu udzielania świadczeń.
1. Ambulatoryjne świadczenia zdrowotne udzielane w miejscu pobytu pacjenta
Ten wariant dotyczy sytuacji, w których świadczenia są udzielane poza pomieszczeniami zakładu leczniczego, np. w miejscu pobytu pacjenta. Zestaw jest ograniczony do leków i płynów, które mają umożliwić doraźne działanie w warunkach terenowych.
W skład zestawu wchodzą:
- Adrenalinum 1 mg/ml lub 300 μg/0,3 ml, lub 150 μg/0,3 ml, lub 1 mg/10 ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Aqua pro injectione — rozpuszczalnik do sporządzania leków,
- Captoprilum 12,5 mg lub 25 mg — tabletki,
- Glyceroli trinitras 0,4 mg/dawkę — aerozol podjęzykowy,
- Glucosum 20% lub 40% — roztwór do wstrzykiwań,
- Hydrocortisonum hemisuccinatum — proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji albo odpowiedniki terapeutyczne,
- Natrii chloridum 0,9% — rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych lub roztwór do infuzji,
- Glucosum 5% lub 10% — roztwór do infuzji,
- Natrii chloridum 0,9% — roztwór do infuzji.
W tym wariancie szczególnie ważne jest nie tylko posiadanie leków, ale także organizacja ich transportu, zabezpieczenie przed niewłaściwymi warunkami przechowywania i jasna procedura działania poza placówką.
2. Ambulatoryjne świadczenia zdrowotne z zakresu stomatologii
Gabinet stomatologiczny ma własną specyfikę ryzyka: stres pacjenta, znieczulenie miejscowe, zabiegi w jamie ustnej, możliwość zadławienia, omdlenia, reakcji alergicznej lub nagłego pogorszenia stanu ogólnego. Dlatego stomatologia została wyodrębniona jako osobna kategoria.
W skład zestawu wchodzą:
- Adrenalinum 1 mg/ml lub 300 μg/0,3 ml, lub 150 μg/0,3 ml, lub 1 mg/10 ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Aqua pro injectione — rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych,
- Captoprilum 12,5 mg lub 25 mg — tabletki,
- Furosemidum 10 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Glyceroli trinitras 0,4 mg/dawkę — aerozol podjęzykowy,
- Glucosum 20% lub 40% — roztwór do wstrzykiwań,
- Glucosum 5% lub 10% — roztwór do infuzji,
- Natrii chloridum 0,9% — roztwór do infuzji,
- Tlen, czyli Oxygenium.
W praktyce dla gabinetu stomatologicznego oznacza to konieczność sprawdzenia nie tylko leków, ale także dostępności tlenu oraz tego, czy personel wie, jak postępować w pierwszych minutach zdarzenia.
3. Ambulatoryjne świadczenia zdrowotne udzielane w pomieszczeniach zakładu leczniczego
Ten wariant dotyczy m.in. przychodni, poradni specjalistycznych, gabinetów i innych miejsc, w których pacjent otrzymuje świadczenie w pomieszczeniach placówki.
W skład zestawu wchodzą:
- Adrenalinum 1 mg/ml lub 300 μg/0,3 ml, lub 150 μg/0,3 ml, lub 1 mg/10 ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Aqua pro injectione — rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych,
- Atropini sulfas 1 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Captoprilum 12,5 mg lub 25 mg — tabletki,
- Clonazepamum 1 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Furosemidum 10 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Glyceroli trinitras 0,4 mg/dawkę — aerozol podjęzykowy,
- Glucosum 20% lub 40% — roztwór do wstrzykiwań,
- Hydrocortisonum hemisuccinatum — proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji albo odpowiedniki terapeutyczne,
- Ketoprofenum 50 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Natrii chloridum 0,9% — rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych lub roztwór do infuzji,
- Salbutamolum 0,5 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań lub 1 mg/ml — roztwór do nebulizacji,
- Glucosum 5% lub 10% — roztwór do infuzji,
- Natrii chloridum 0,9% — roztwór do infuzji,
- Tlen, czyli Oxygenium.
To najważniejsza kategoria dla wielu przychodni i poradni. Warto zwrócić uwagę, że obowiązek posiadania tlenu nie oznacza wyłącznie zakupu butli. Placówka powinna mieć również procedurę przechowywania, kontroli, użycia i uzupełniania wyposażenia.
4. Stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne inne niż szpitalne
Ten wariant dotyczy podmiotów, które udzielają świadczeń całodobowo, ale nie są szpitalem w rozumieniu tej kategorii wykazu. Skład jest szerszy niż w placówkach ambulatoryjnych, ponieważ ryzyko nagłych zdarzeń i czas przebywania pacjenta pod opieką placówki są większe.
W skład zestawu wchodzą:
- Adrenalinum 1 mg/ml lub 300 μg/0,3 ml, lub 150 μg/0,3 ml, lub 1 mg/10 ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Aqua pro injectione — rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych,
- Atropini sulfas 1 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Captoprilum 12,5 mg lub 25 mg — tabletki,
- Clonazepamum 1 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Furosemidum 10 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Glyceroli trinitras 0,4 mg/dawkę — aerozol podjęzykowy,
- Glucosum 20% lub 40% — roztwór do wstrzykiwań,
- Hydrocortisonum hemisuccinatum — proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji albo odpowiedniki terapeutyczne,
- Ketoprofenum 50 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Lidocaini hydrochloridum 2% — roztwór do wstrzykiwań,
- Natrii chloridum 0,9% — rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych lub roztwór do infuzji,
- Natrii hydrogenocarbonas 84 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Salbutamolum 0,5 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań lub 1 mg/ml — roztwór do nebulizacji,
- Glucosum 5% lub 10% — roztwór do infuzji,
- Mannitolum 200 mg/ml — roztwór do infuzji,
- Natrii chloridum 0,9% — roztwór do infuzji,
- Natrii chloridum + Kalii chloridum + Calcii chloridum dihydricum — (8,6 mg + 0,3 mg + 0,33 mg)/ml — roztwór do infuzji dożylnych,
- Tlen, czyli Oxygenium.
W tego typu placówkach sama lista produktów nie wystarczy. Potrzebna jest również jasna organizacja dyżuru, odpowiedzialność za kontrolę zestawu i regularne ćwiczenie scenariuszy nagłych.
5. Stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne szpitalne
Najszerszy wariant dotyczy świadczeń szpitalnych. Wykaz obejmuje większą liczbę produktów leczniczych, ponieważ placówka szpitalna musi być przygotowana na bardziej złożone i cięższe stany nagłe.
W skład zestawu wchodzą:
- Adrenalinum 1 mg/ml lub 300 μg/0,3 ml, lub 150 μg/0,3 ml, lub 1 mg/10 ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Amiodaroni hydrochloridum 50 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Aqua pro injectione — rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych,
- Atropini sulfas 1 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Captoprilum 12,5 mg lub 25 mg — tabletki,
- Clonazepamum 1 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Furosemidum 10 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Glyceroli trinitras 0,4 mg/dawkę — aerozol podjęzykowy,
- Glucosum 20% lub 40% — roztwór do wstrzykiwań,
- Hydrocortisonum hemisuccinatum — proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji albo odpowiedniki terapeutyczne,
- Ketoprofenum 50 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Lidocaini hydrochloridum 2% — roztwór do wstrzykiwań,
- Metoprololi tartras 1 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Midazolam 2,5 mg — roztwór do stosowania w jamie ustnej,
- Morphini sulfas 10 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Naloxoni hydrochloridum 0,4 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Natrii chloridum 0,9% — rozpuszczalnik do sporządzania leków parenteralnych lub roztwór do infuzji,
- Natrii hydrogenocarbonas 84 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań,
- Noradrenalinum 1 mg/ml — koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji,
- Prednisoloni hemisuccinas — proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji,
- Salbutamolum 0,5 mg/ml — roztwór do wstrzykiwań lub 1 mg/ml — roztwór do nebulizacji,
- Glucosum 5% lub 10% — roztwór do infuzji,
- Mannitolum 200 mg/ml — roztwór do infuzji,
- Natrii chloridum 0,9% — roztwór do infuzji,
- Natrii chloridum + Kalii chloridum + Calcii chloridum dihydricum — (8,6 mg + 0,3 mg + 0,33 mg)/ml — roztwór do infuzji dożylnych,
- Tlen, czyli Oxygenium.
W tym wariancie szczególnie istotne jest, aby zestaw był spójny z procedurami oddziałowymi, zakresem kompetencji personelu oraz wewnętrznym systemem reagowania na nagłe pogorszenie stanu pacjenta.
Co powinna zrobić placówka krok po kroku?
1. Ustal właściwą kategorię działalności
Sprawdź, do której kolumny rozporządzenia należy Twoja placówka lub konkretna komórka organizacyjna. W większych podmiotach może się okazać, że różne części działalności wymagają osobnej analizy.
2. Porównaj obecny zestaw z nowym wykazem
Weź aktualną listę produktów, sprawdź daty ważności i porównaj ją pozycja po pozycji z załącznikiem do rozporządzenia.
3. Uzupełnij braki
Nie odkładaj tego na „przy okazji”. Brak jednego elementu może mieć znaczenie podczas kontroli, ale przede wszystkim podczas realnego zdarzenia medycznego.
4. Zaktualizuj procedury
Procedura powinna odpowiadać aktualnemu składowi zestawu. Jeśli w dokumentach wewnętrznych są stare listy leków, stare nazwy albo nieaktualny podział odpowiedzialności, trzeba to poprawić.
5. Wyznacz osobę odpowiedzialną za kontrolę
Kontrola zestawu powinna być regularna i udokumentowana. W praktyce warto prowadzić prostą listę kontrolną: data kontroli, osoba kontrolująca, braki, terminy ważności, działania naprawcze.
6. Przećwicz sytuacje nagłe z personelem
To punkt, który najłatwiej pominąć — i najdroższy w skutkach. Sam kompletny zestaw nie wystarczy, jeśli personel nie zna zasad jego użycia, dawkowania i wskazań. W nagłej sytuacji chaos jest naturalny. Dobra procedura i ćwiczenia zmniejszają chaos.
Zestaw przeciwwstrząsowy w praktyce: czego warto nauczyć personel?
Szkolenie nie powinno polegać wyłącznie na przeczytaniu wykazu leków. W placówce medycznej najważniejsze są scenariusze, które mogą wydarzyć się naprawdę.
W przychodni może to być pacjent z dusznością, silną reakcją alergiczną, bólem w klatce piersiowej, hipoglikemią albo nagłym zatrzymaniem krążenia w poczekalni.
W gabinecie stomatologicznym może to być omdlenie, reakcja po znieczuleniu, zadławienie, napad paniki, nagła duszność albo utrata przytomności podczas zabiegu.
W pracowni diagnostycznej problemem może być ograniczony dostęp do pacjenta, stres, reakcja po kontraście, ciasna przestrzeń albo konieczność szybkiej ewakuacji pacjenta ze stanowiska badania.
Dlatego dobre szkolenie powinno łączyć trzy elementy:
aktualne wymagania prawne,
praktyczne algorytmy postępowania,
ćwiczenia zespołowe w warunkach podobnych do realnej pracy placówki.
Dlaczego samo posiadanie zestawu nie wystarczy?
Bo pacjent nie potrzebuje szafki z lekami. Pacjent potrzebuje zespołu, który potrafi rozpoznać zagrożenie i zacząć działać.
W praktyce problemem nie jest zwykle brak dobrej woli personelu. Problemem jest brak przećwiczonego schematu. W sytuacji nagłej pojawiają się stres, presja czasu, świadkowie, rodzina pacjenta, konieczność wezwania pomocy, podział ról i dokumentacja.
Jeśli zespół nigdy tego nie ćwiczył, pierwsze minuty mogą zostać stracone na szukanie sprzętu, ustalanie odpowiedzialności i wzajemne pytania: „Kto wie, co teraz robimy?”.
Dlatego aktualizacja zestawu powinna iść w parze z aktualizacją procedur oraz szkoleniem personelu.
Centrum EMS - jak możemy Ci pomóc?
Centrum Edukacji i Bezpieczeństwa EMS prowadzi praktyczne szkolenia dla placówek medycznych, gabinetów stomatologicznych i pracowni diagnostycznych. Szkolenie można dostosować do profilu placówki, jej pomieszczeń, wyposażenia i najczęstszych ryzyk.
W programie mogą znaleźć się m.in.:
omówienie zmian w zestawie przeciwwstrząsowym 2026,
postępowanie w anafilaksji i nagłych reakcjach alergicznych,
RKO i użycie AED w placówce medycznej,
postępowanie w duszności, hipoglikemii, omdleniu i utracie przytomności,
podział ról w zespole,
scenariusze w gabinecie, poczekalni, pracowni lub sali zabiegowej,
prosta lista kontrolna do wykorzystania po szkoleniu.
Szkolenie prowadzą osoby z doświadczeniem w ratownictwie medycznym, więc nacisk jest położony na praktyczne działanie, a nie na teorię oderwaną od codziennej pracy placówki.
FAQ - zestaw przeciwwstrząsowy 2026
Czy każda placówka musi mieć taki sam zestaw?
Nie. Aktualny wykaz różnicuje skład zestawu w zależności od rodzaju świadczeń. Inne wymagania dotyczą np. stomatologii, inne świadczeń ambulatoryjnych w pomieszczeniach zakładu leczniczego, a inne świadczeń szpitalnych.
Kto ma obowiązek posiadania zestawu przeciwwstrząsowego?
Obowiązek wynika z rozporządzenia Ministra Zdrowia z 24 marca 2026 r. (Dz. U. z 30 marca 2026 r. poz. 429). Rozporządzenie określa wykaz produktów leczniczych, które muszą posiadać świadczeniodawcy realizujący:
- Ambulatoryjne świadczenia zdrowotne udzielane w miejscu pobytu pacjenta (np. wizyty domowe, transport medyczny)
- Ambulatoryjne świadczenia zdrowotne z zakresu stomatologii (gabinety stomatologiczne, ortodontyczne, chirurgii stomatologicznej, periodontologiczne, protetyczne, endodontyczne, poradnie i centra stomatologiczne)
- Ambulatoryjne świadczenia zdrowotne udzielane w pomieszczeniach zakładu leczniczego (przychodnie, poradnie, gabinety lekarskie)
- Stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne inne niż szpitalne (np. zakłady opiekuńczo-lecznicze, hospicja)
- Stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne szpitalne
Czy leki ze starego zestawu trzeba natychmiast zutylizować?
Nie. Produkty z dotychczasowego zestawu mogą być stosowane do wyczerpania zapasów, o ile nie upłynął ich termin ważności.
Czy tlen medyczny jest wymagany w każdym wariancie zestawu?
Nie w każdym. W tabeli Oxygenium jest wymagane m.in. dla stomatologii, ambulatoryjnych świadczeń w pomieszczeniach zakładu leczniczego oraz świadczeń stacjonarnych. Nie jest wskazane dla ambulatoryjnych świadczeń udzielanych w miejscu pobytu pacjenta.
Kto powinien kontrolować zestaw?
Najlepiej, żeby w placówce była wyznaczona konkretna osoba odpowiedzialna za regularną kontrolę. Sama odpowiedzialność organizacyjna pozostaje jednak po stronie kierownictwa podmiotu.
Jak często kontrolować zestaw?
Przepisy dotyczące samego wykazu nie rozpisują szczegółowej procedury comiesięcznej kontroli. Dobra praktyka organizacyjna to regularne sprawdzanie kompletności, terminów ważności, warunków przechowywania i dostępności zestawu. Częstotliwość warto określić w procedurze wewnętrznej placówki.
Kto ma prawo kontrolować obecność i zawartość zestawu?
Kontrola wewnętrzna – personel placówki i kierownik podmiotu leczniczego.
Kontrola zewnętrzna – Państwowa Inspekcja Farmaceutyczna (WIF/GIF) Kontroluje podmioty lecznicze w zakresie gospodarki produktami leczniczymi, w tym zestawami przeciwwstrząsowymi (podstawa: Prawo farmaceutyczne, art. 68). Kontrola przeprowadzana jest po okazaniu legitymacji służbowej oraz doręczeniu upoważnienia wydanego przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Narodowy Fundusz Zdrowia podczas kontroli realizacji umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych może weryfikować wyposażenie gabinetu, w tym obecność zestawu przeciwwstrząsowego jako warunku umowy. Organy rejestrowe (wojewoda)W ramach nadzoru nad działalnością leczniczą (ustawa o działalności leczniczej) mogą kontrolować wyposażenie podmiotu, w tym zestawy ratunkowe.